Cmentarz w Jeleniej Górze

Przykładowy film
25 maja 2020
Ostatnie pożegnania
29 listopada 2020

Cmentarz w Jeleniej Górze

Stary cmentarz w Jeleniej Górze założono w końcu XIX wieku. Jest to największa i najstarsza nekropolia miasta. Od 1985 roku wpisany jest do rejestru zabytków. Dominują tutaj jednak nagrobki współczesne. W jego kompleksie znajduje się kaplica Świętego Michała Archanioła i dawne, nieczynne krematorium.
Spoczywa tutaj szereg osób znanych i zasłużonych dla Jeleniej Góry a wcześniej dla Hirschbergu. Dawnych niemieckich grobów pozostało niewiele, po wojnie część zostało ekshumowanych, część wywiezionych.

Arthur Hartung burmistrz swojego ulubionego Hirschbergu, jak wyryto na stylizowanym krzyżu, płaskorzeźbie w granitowym bloku. Rządził miastem w latach 1904–1920.
Wojciech Tabaka (1901-1975). Polityk, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej 1920 r., III Powstania Śląskiego 1921 r., wojny obronnej 1939 r., żołnierz zawodowy II RP, robotnik przymusowy niemieckiej IG Farben, członek PPR a po zjednoczeniu PZPR, organizator polskiego życia w powiecie jeleniogórskim po II wojnie światowej, a przede wszystkim pierwszy starosta w latach 1945-1949.
Ksiądz Wilhelm Franciszek Kubsz – kapelan polskiej dywizji płk. Zygmunta Berlinga. W 1943 roku zasiadał w prezydium I zjazdu Związku Patriotów Polskich. Jako pierwszy złożył przysięgę w dywizji im. Tadeusza Kościuszki sformowanej w Siedlcach nad Oką. W 1944 roku odprawił mszę w Katyniu. Był Generalnym Dziekanem Ludowego Wojska Polskiego. Odznaczony w 1964 roku Krzyżem Kawalerskim Odrodzenia Polski. Pośmiertnie uhonorowany Krzyżem Virtuti Militari.
Ksiądz Dominik Kostial – prałat parafii pw. Świętych Erazma i Pankracego w Jeleniej Górze w latach 1949-1972. Kresowianin, represjonowany w czasach PRL-u. Pozostał w pamięci wiernych, jako kapłan i człowiek o niezwykle charyzmatycznej osobowości. Za nieugiętość charakteru i prawość został zaliczony w poczet Księży Niezłomnych.
Przy jednej z głównych alei spoczywają Stanisława Hanuszkiewicz matka wybitnego aktora i reżysera teatralnego Adama Hanuszkiewicza oraz jego siostra Maria. Rodzina Hanuszkiewiczów po wojnie przyjechała do Jeleniej Góry ze Lwowa.
Zuzanna Łozińska – aktorka, do końca życia występująca na scenie i ekranie. Zadebiutowała w teatrze lwowskim 1913 po ukończeniu szkoły baletowej. W latach 1933-39 była reżyserem i dyrektorem w Teatrze Ziemi Podlasko-Pokuckiej w Stanisławowie. Po II wojnie światowej osiadła w Jeleniej Górze, gdzie zorganizowała zespół teatralny, którego była dyrektorem (1947-61). Zajmowała się również reżyserią, od 1961 występowała wyłącznie jako aktorka. Odznaczona medalem „Sprawiedliwy wśród narodów świata” za ukrywanie Żydów podczas wojny.
Krzysztof Bulzacki ze Lwowa, nauczyciel i pisarz, jeden z założycieli Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo Wschodniej Polski

W centralnym miejscu cmentarza na wzgórzu spoczywają żołnierze i funkcjonariusze aparatu represji, którzy walczyli po wojnie z polskim podziemiem.

Pomnik wdzięczności, potocznie zwany „Iwanem” został w 1991 roku z centrum Jeleniej Góry przeniesiony na cmentarz, ustawiono go obok kapicy i w kwaterze żołnierzy radzieckich.
Kwatera ofiar faszyzmu 1939-45 – jedna z pierwszych na jeleniogórskim cmentarzu, wybudowana jeszcze za PRL-u.
Dopiero w 1993 r. przy dawnym wejściu do kwatery zasłużonych można było umieścić krzyż i tablice, m.in. symboliczne groby oficerów polskich zamordowanych przez Rosjan w Katyniu, Miednoje i Charkowie, Sybiraków, żołnierzy AK i cywilnych ofiar sowieckiego totalitaryzmu.

Jerzy Siwecki “Bachus” i Kazimierz Pawłowski “Nerw”, żołnierze lubelskiego okręgu AK i WiN. W 1948 r napadli na bank kasy oszczędnościowej w Szklarskiej Porębie, by zebraną w ten sposób gotówkę przekazać na wykupienie z więzienia swojego dowódcy majora Hieronima Dekutowskiego “Zapory“. Podobne akcje przeprowadzono w kilku miastach w Polsce zamierzając zebrać 2 miliony złotych. Uczestnicy napadu w Szklarskiej Porębie zostali ujęci i po pokazowych politycznych procesach skazani na wieloletnie więzienie i śmierć. Siweckiego zastrzelono
strzałami z pistoletu maszynowego na korytarzu w suterenie więzienia w Jeleniej Górze 16 listopada 1948 roku. Kazimierza Pawłowskiego rozstrzelano 10 lutego 1949 roku i potajemnie pochowano na cmentarzu. Karę śmierci na majorze Dekutowskim wykonano 7 marca 1949 roku. „Zapora” został wrzucony do wspólnego dołu na warszawskiej „Łączce” wraz z 7 swoimi podkomendnymi. Zaporczyków pohańbiono nawet po ich śmierci, grzebiąc ich ubranych w mundury Wermachtu.
W 2014 r w hołdzie dwóm “Żołnierzom Wyklętym” bohaterom podziemia niepodległościowego AK i WiN zamordowanym w Jeleniej Górze w latach 1948/49 a pochowanych w nieoznaczonych mogiłach postawiono pamiątkowy kamień i tablicę. Symbolicznie góruje ona nad “Pomnikiem wdzięczności” armii radzieckiej

Mogiła zbiorowa martwo narodzonych dzieci
Stanisław Bernatt – dziennikarz-marynista. Zajmował się odbudową przemysłu papierniczego na Dolnym Śląsku. Brał udział w powstaniu tygodnika“Nowiny Jeleniogórskie”, organizował zbiórkę złomu na płaskorzeźbę Bolesława Krzywoustego, która stoi w holu ratusza, współorganizator Września Jeleniogórskiego a także Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami i Towarzystwa Kynologicznego, organizator akcji zarybiania potoków pstrągiem górskich, promotor pierwszego wydania mapy Jeleniej Góry.
Jerzy Cieślak polityk, lekarz i senator 1993-2004 z ramienia SLD, lekarz wojewódzki w Jeleniej Górze i dyrektor Pogotowia Ratunkowego. Wchodził także w skład delegacji Senatu do Zgromadzenia Parlamentarnego OBWE.
Stefan Strahl – człowiek legenda jeleniogórskiego środowiska muzycznego. Współtwórca i dyrektor Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia oraz Filharmonii Dolnośląskiej a wcześniej dyrektor i dyrygent Jeleniogórskiej Orkiestry Symfonicznej.
Mieczysław Buczyński – historyk sztuki, muzealnik, nauczyciel wieloletni pracownik muzeum, twórca jeleniogórskiej kolekcji szkła artystycznego, jednej z największych w Polsce. Kresowianin.
Ewa Andrzejewska – fotografik, członek ZPAF. Prowadziła Galerię Fotografii Korytarz w RCK w Jeleniej Górze. Obok Wojciecha Zawadzkiego była czołową przedstawicielką tzw. szkoły jeleniogórskiej, która od połowy lat 90. podjęła idee “fotografii czystej”. Uprawiała fotografię stykową, także sepiowaną, fotografując Karkonosze i robiąc portrety.
Jan Kotlarski – chirurg i fotografik, członek ZPAF. Największy rozgłos i uznanie przyniosła Mu wystawa fotograficzna “A jednak jestem” – swoisty apel w obronie życia.
Jerzy Wiklendt – fotografik, pochowany na warszawskim cmentarzu na Woli
Andrzej Kempa aktor Teatru Norwida, pamiętny dyrektor Teatru Animacji, współzałożyciel Teatru Maska.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *